تامپون بینی یک پانسمان نرم است که بعد از بعضی جراحیهای بینی داخل سوراخها گذاشته میشود تا خونریزی را کنترل کند و ساختار داخلی را موقتا نگه دارد. معمولا ظرف یک تا دو روز و به دست پزشک خارج میشود. همه جراحان از تامپون استفاده نمیکنند و روش کار بسته به نوع جراحی فرق میکند. این مقاله توضیح میدهد تامپون چیست، چه حسی دارد، چه زمانی خارج میشود و بعد از آن چه کنیم.
تامپون یکی از بخشهای دوره نقاهت است. تصویر کلی ورم و مراقبتها را در ورم بینی بعد از عمل ببینید. متن آموزشی است و جای دستور جراح خودتان را نمیگیرد.
تامپون بینی چیست و برای چه گذاشته میشود؟
کلیولند کلینیک میگوید ممکن است گاز پنبهای داخل بینی گذاشته شود و جراح زمان خارج کردن آن را اعلام میکند، که معمولا ۲۴ تا ۴۸ ساعت بعد از عمل است. دو هدف اصلی دارد: کنترل خونریزی در ساعتهای اول و نگه داشتن بافتها در جای تازهشان.
شکل تامپون ممکن است فرق کند. بعضی بیماران گاز یا پانسمان نرم دارند و بعضی نوع دیگری از پانسمان. برای مقایسه با قالبهایی که شکل را نگه میدارند، اسپلینت بینی را ببینید. ویدئوی تامپون در عمل بینی چه نقشی دارد هم همین موضوع را کوتاه توضیح میدهد.

آیا همه بعد از عمل بینی تامپون دارند؟
نه. بیمارستان کمبریج (NHS) مینویسد که «بعضی بیماران» پانسمان نرم در هر سوراخ دارند تا از خونریزی جلوگیری شود. یعنی همه این را ندارند. انتخاب به نوع جراحی، وضعیت تیغه بینی و روش جراح بستگی دارد. ویدئوی روش باز یا بسته، با تامپون یا بدون تامپون هم به همین پرسش میپردازد.
اگر تامپون نگرفتهاید، نگران نباشید. نبودن تامپون به معنی نقص در جراحی نیست. ولی اگر جراح گفته به تامپون نیاز دارید، آن را خودتان زودتر برنداشته و نکشید.
🩺 از تجربیات دکتر احسان شفیعی:
تامپون برای همه جراحیهای بینی ضروری نیست. اگر اصلاح تیغه انجام شده باشد، مخاط داخل بینی نیاز به حمایت داشته باشد یا کنترل خونریزی برای ما مهمتر باشد، احتمال استفاده از تامپون بیشتر میشود. اما اگر داخل بینی پایدار باشد و خونریزی هم کنترل شده باشد، ممکن است اصلاً نیاز نداشته باشیم. پس اینکه دوستم تامپون نداشت و من داشتم، معنیاش این نیست که جراحی یکی بهتر بوده؛ شرایط دو بینی با هم فرق داشته است.
تامپون چه حسی دارد؟
شایعترین شکایت گرفتگی کامل بینی است. باید از راه دهان نفس بکشید. این باعث خشکی دهان و لب میشود و خواب را سخت میکند. بیمارستان کمبریج هم تأیید میکند که در این مدت باید از راه دهان نفس کشید. ممکن است فشار یا پری صورت هم حس کنید.
چند راه ساده این دوره را راحتتر میکند: آب کافی بنوشید، لبها را با مادهای که جراح اجازه داده مرطوب نگه دارید، با سر بالا بخوابید و آرامش خود را حفظ کنید. روش خوابیدن را در خوابیدن بعد از عمل بینی ببینید.

🩺 از تجربیات دکتر احسان شفیعی:
بیشتر مراجعهکنندگان از دو چیز میترسند؛ یکی اینکه با تامپون نتوانند نفس بکشند و دیگری درد خارجکردن آن. ببینید، وقتی بینی بسته است شما از دهان نفس میکشید؛ ممکن است آزاردهنده باشد، اما به معنی خفگی نیست. خارجکردن تامپون هم معمولاً خیلی کوتاه است و بیشتر حس فشار و کشیدگی دارد. چیزی که کار را سخت میکند ترسی است که از قبل در ذهن فرد ساخته شده، نه خود خارجکردن تامپون.
تامپون بینی کی خارج میشود؟
زمان معمول را بیمارستان کمبریج «صبح بعد از عمل» مینویسد و کلیولند کلینیک ۲۴ تا ۴۸ ساعت. مایهلث آلبرتا هم میگوید پانسمان و پد قطرهگیر معمولا تا دو روز برداشته میشوند. پس اغلب بازه یک تا دو روز است، ولی جراح شما زمان دقیق را میگوید. ویدئوی زمان خارج کردن تامپون و برداشتن گچ بینی این مرحله را نشان میدهد.
نکته مهم این است که خارج کردن را معمولا پزشک یا پرستار انجام میدهد. اگر پرسیدهاید «چطور تامپون را در خانه خارج کنیم»، پاسخ این است: بدون دستور و آموزش جراح، خودتان نکشید. کشیدن ناگهانی میتواند خونریزی و درد ایجاد کند و به بافت تازه آسیب بزند.
روز خارج کردن تامپون؛ چطور آماده شویم؟
خارج کردن تامپون معمولا کار کوتاهی است و بیشتر حس فشار و کشیدگی دارد تا درد. چیزی که این روز را سختتر میکند، ترسی است که از قبل ساخته شده. چند کار ساده کمک میکند: شب قبل تا جایی که میتوانید با سر بالا استراحت کنید، صبح غذای سبک بخورید و با یک همراه به مطب بیایید. اگر نگران هستید، همان اول به کادر درمان بگویید تا مراحل را قدمبهقدم توضیح دهند.
بعد از خارج شدن تامپون ممکن است کمی ترشح خونی رقیق ببینید؛ فین نکنید، داخل بینی را با انگشت یا گوشپاککن تمیز نکنید و هنگام عطسه دهان را باز نگه دارید. شستشو و مراقبتهای بعدی را دقیقا طبق آموزش جراح انجام دهید.

بعد از خارج کردن تامپون چه کنیم؟
بعد از خارج شدن، بینی هنوز متورم و گرفته است و کمی ترشح خونی طبیعی است. بیمارستان کمبریج میگوید ترشح آبکی خونآلود تا حدود دو هفته میتواند طبیعی باشد. در این مرحله:
- فین نکنید. بیمارستان کمبریج و مایهلث آلبرتا هر دو توصیه میکنند حدود یک هفته بینی را فین نکنید.
- اگر عطسهتان گرفت، با دهان باز عطسه کنید.
- سر را بالا نگه دارید.
- از دست زدن، فشار و ضربه به بینی دوری کنید.
- پد یا پانسمان قطرهگیر را همانطور که جراح گفت تعویض کنید.
ویدئوی مراقبت بعد از خارج کردن تامپون این مراقبتها را مرور میکند. گرفتگی بینی بعد از خارج کردن تامپون هم معمولا تا مدتی ادامه دارد، چون بافت داخلی متورم است. این به معنی مشکل نیست.
🩺 از تجربیات دکتر احسان شفیعی:
بعد از خارجکردن تامپون، اولین توصیه ما این است که فین نکنید و داخل بینی را با انگشت یا گوشپاککن تمیز نکنید. ممکن است کمی ترشح خونی یا گرفتگی داشته باشید و این به معنی باقیماندن تامپون یا بستهشدن دائمی بینی نیست. هنگام عطسه دهان را باز نگه دارید و شستوشو را هم دقیقاً با همان روشی که آموزش دادهایم انجام بدهید. قرار نیست بینی را همان روز کاملاً تمیز کنید؛ ترشحات بهتدریج خارج میشوند.
کی باید نگران شد؟
خونریزی شدید یا بند نیامدن آن، تب، ترشح سبز و بدبو، درد شدید و تنگی نفس را جدی بگیرید. کلیولند کلینیک و بیمارستان کمبریج این موارد را برای تماس با پزشک ذکر میکنند. اگر خونریزی بند نیامد یا نفسکشی سخت شد، همان لحظه با جراح یا اورژانس تماس بگیرید. فهرست کامل را در مشکلات بعد از عمل بینی طبیعی ببینید.
مراقبت از دهان و لب در روزهای تامپون
وقتی تامپون دارید و از دهان نفس میکشید، دهان و لبها خشک میشوند. چند کار ساده کمک میکند. جرعهجرعه آب بنوشید و بین نوشیدنها فاصله زیاد نیندازید. اتاق را بیش از حد گرم و خشک نگه ندارید. لبها را فقط با مادهای که جراح یا پرستار تأیید کرده مرطوب کنید. اگر دهانتان زخم یا تبخال زد، به جراح اطلاع دهید.
این دوره کوتاه است، ولی برای بسیاری از بیماران سختترین بخش روز اول و دوم است. آرام بودن و آماده بودن از قبل، کمک بزرگی است. اگر نگران خواب هستید، قبل از جراحی چند بالش اضافه کنار تخت بگذارید.

قبل از عمل از جراح چه بپرسیم؟
برای اینکه ابهام بعد از عمل کم شود، پیش از جراحی این پرسشها را بپرسید:
- آیا در جراحی من تامپون یا اسپلینت گذاشته میشود و چرا؟
- تامپون چه نوعی است و چه زمانی خارج میشود؟
- خارج کردن را چه کسی و کجا انجام میدهد؟
- بعد از خارج کردن، چند روز ترشح خونی طبیعی است؟
- چه علامتی یعنی باید همان روز تماس بگیرم؟
جوابها را یادداشت کنید و به همراه خود ببرید. هر چه بیشتر بدانید، دوره نقاهت راحتتر میگذرد. فهرست پرسشهای دیگر پیش از جراحی در سوالات قبل از عمل بینی آمده است.
تفاوت تامپون با اسپلینت و چسب
تامپون داخل سوراخها است و بیشتر برای کنترل خونریزی کوتاهمدت به کار میرود. اسپلینت قالبی است که ساختار را چند روز تا حدود دو هفته نگه میدارد. چسب روی پوست بینی قرار میگیرد و ورم را کنترل میکند. هر سه ابزارهای مکملاند و کار هم را تکرار نمیکنند. درباره چسب، چسب بینی بعد از عمل را بخوانید.
بعد از برداشتن تامپون، شستشوی درست بینی به تمیز ماندن مسیر تنفس کمک میکند؛ روشش را در مطلب شستشوی بینی بعد از عمل بخوانید.
سؤالات متداول درباره تامپون بینی
تامپون بینی چیست؟
پانسمانی نرم یا گاز است که بعد از بعضی جراحیهای بینی داخل سوراخها گذاشته میشود تا خونریزی کنترل شود و بافتها موقتا در جای خود بمانند.
تامپون بینی چند روز میماند؟
معمولا یک تا دو روز. منابع پزشکی صبح بعد از عمل تا دو روز را ذکر میکنند، ولی زمان دقیق با جراح است.
آیا خارج کردن تامپون درد دارد؟
کمی ناراحتی یا فشار طبیعی است و معمولا کوتاه است. اگر درد شدید یا خونریزی داشتید، به پزشک بگویید.
بعد از خارج کردن تامپون چرا بینی هنوز گرفته است؟
چون بافت داخلی هنوز متورم است. این گرفتگی تا مدتی طبیعی است. اگر با تب، درد شدید یا ترشح بدبو همراه بود، با جراح تماس بگیرید.
جمعبندی
تامپون بینی پانسمانی موقت برای کنترل خونریزی است و همه بیماران آن را ندارند. معمولا یک تا دو روز میماند و پزشک آن را خارج میکند. بعد از آن فین نکنید، سر را بالا نگه دارید و علامتهای خطر را جدی بگیرید. اگر درباره روش جراحی و تامپون سؤال دارید، میتوانید نوبت مشاوره با دکتر شفیعی را رزرو کنید.
















